مسائل، مطالبات و حقوق اقلیت‌های زبانی در اعتراضات سراسری مهم است.

چرا طرح مسائل، مطالبات و حقوق اقلیت‌های زبانی در اعتراضات سراسری مهم است؟

 

 

چون بر اساس قوانین بین‌المللی کسانی که دارای زبانی متفاوت از بقیه‌ی جمعیت کشور می‌باشند:

۱- حق تحصیل به زبان مادری را دارند

(ماده ۱ توصیه‌نامه لاهه در مورد حقوق تحصیل اقلیت‌های ملی)

 

۲- حق آموزش ابتدایی توسط معلمان دو زبانه را دارند

(ماده ۱۲ توصیه نامه لاهه در مورد حقوق تحصیل اقلیت‌های ملی)

 

۳- حق امکان تاسیس موسسات آموزشی زبان اقلیتی را دارند

(ماده ۴ توصیه نامه لاهه در مورد حقوق تحصیل اقلیت‌های ملی)

 

۴- حق تشویق مردم اکثریت به یادگیری زبان اقلیت‌ها را دارند

( ماده ۱۹ توصیه‌نامه لاهه در مورد حقوق تحصیل اقلیت‌های ملی)

 

۵- حق کاربرد زبان اقلیتی در محافل عمومی و اختصاصی را دارند

(ماده ۳ پیش‌نویس کنوانسیون بین‌المللی برای حمایت از اقلیت‌ها و گروه‌های ملی و نژادی)

 

۶- حق به کارگیری زبان مادری در برابر مقامات اداری و قضایی را دارند (ماده ۲۰ پیش‌نویس مذکور و ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی)

 

۷- حق اعلام شدن زبان اقلیت‌ها به عنوان زبان رسمی در مناطقی که درصد این اقلیت‌ها بالاست را دارند

(ماده ۲۰ پیش‌نویس مذکور و ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی)

 

 

 

بۆچی گرنگە لە خۆپیشاندانی سەرتاسەریدا کێشە و داواکاری و

 مافەکانی کەمینە زمانییەکان بەرزبکەینەوە؟

 

 

چونکە بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەکان ئەوانەی بە زمانێکی جیاواز لە باقی دانیشتوانی وڵات قسە دەکەن ئەوا:

 

١-مافی خوێندن بە زمانی دایک هەبێت

(مادەی ١ ی ڕاسپاردەی لاهای لەسەر مافەکانی پەروەردەی کەمینە نەتەوەییەکان)

 

٢-مافی خوێندنی سەرەتایی واتە وانە گوتنەوە، لەلایەن مامۆستایانی دوو زمانەوە هەیە (مادەی ١٢ ی ڕاسپاردەی لاهای لەسەر مافەکانی پەروەردەی کەمینە نەتەوەییەکان)

 

٣-مافی دامەزراندنی دامەزراوەی پەروەردەیی بە زمانی کەمینە هەیە (مادەی ٤ ی ڕاسپاردەی لاهای لەسەر مافەکانی پەروەردەی کەمینە نەتەوەییەکان)

 

٤-مافی هاندانی زۆرینە بۆ پەیجور و دواکەوتن و یادکردنەوە لە زمانی کەمینەکان (مادەی ١٩ ی  ڕاسپاردەی لاهای لەسەر مافەکانی پەروەردەی کەمینە نەتەوەییەکان)

 

٥- مافی ئەوەیان هەیە زمانی کەمینە بەکاربهێنن لە ناوەندە گشتی و تایبەتەکاندا (مادەی ٣ ی ڕەشنووسی پەیماننامەی نێودەوڵەتی بۆ پاراستنی کەمینەکان و گرووپە نەتەوەیی و ڕەگەزییەکان)

 

٦- مافی ئەوەیان هەیە زمانی دایکیان لەبەردەم دەسەڵاتی ئیداری و دادوەریدا بەکاربهێنن (مادەی ٢٠ ی ڕەشنووس و مادەی ١٤ ی پەیماننامەی نێودەوڵەتی مافی مەدەنی و سیاسیەکان)

 

٧-زمانی کەمایەتی مافی ئەوەی هەیە کە وەک زمانی فەرمی ڕابگەیەنرێت لەو ناوچانەی ڕێژەی ئەم کەمایەتیانە بەرزە (مادەی ٢٠ ی ڕەشنووس و مادەی ١٤ ی پەیماننامەی نێودەوڵەتی مافی مەدەنی و سیاسیەکان)

 

 

نییه دیل آزینلیق‌لارین مساله‌لری، طلب‌لری‌ و حقوق‌لارینین عمومی اعتیراض‌لاردا اورتایا قویولماسی اؤنملی‌دیر؟

 

 

چونکو اؤلکه‌نین باشقا اهالیسیندن فرقیلی بیر دیله صاحیب اولانلار بین‌الخلق قانون‌لارا گؤره:

 

  • آنا دیل‌لرینده تحصیل حقوقونا صاحیب‌دیرلر

(میلی آزینلیقلارین تحصیل حقوقو حاققیندا لاهه توصیه‌نامه‌سینین ۱جی مادده‌سی)

  • ایکی دیللی معلیم‌لر واسیطه‌سی ایله ایلک اوخول تحصیل حقوقونا صاحیب‌دیرلر

(میلی آزینلیقلارین تحصیل حقوقو حاققیندا لاهه توصیه‌نامه‌سینین ۱۲جی مادده‌سی)

  • آزینلیقلارین دیلینده تحصیل مرکزلرینین یارانماسی حقوقونا صاحیب‌دیرلر

(میلی آزینلیقلارین تحصیل حقوقو حاققیندا لاهه توصیه‌نامه‌سینین ۴جی مادده‌سی)

  • چوخلوغو، آزینلیقلارین دیلینی اؤیرنمه‌یه تشویق ائتمک حقوقونا صاحیب‌دیرلر

(میلی آزینلیقلارین تحصیل حقوقو حاققیندا لاهه توصیه‌نامه‌سینین ۱۹جی مادده‌سی)

  • اؤزل و عمومی یئرلرده آزینلیقلارین دیلینی قول‌لانما حقوقونا صاحیب‌دیرلر

(میلی و ایرقی قوروپ‌لار و آزینلیقلاری حمایت ائتمک اوچون بین‌الخالق کنوانسیون لایحه‌سی‌نین ۳جی مادده‌سی)

  • قضایی و ایداری اورقانلارا قارشی آنا دیلی قول‌لانماق حقوقونا صاحیب‌دیرلر

(مدنی و سیاسی بین‌الخالق سؤزلشمه‌نین ۱۴جی مادده‌سی و میلی و ایرقی قوروپ‌لار و آزینلیقلاری حمایت ائتمک اوچون بین‌الخالق کنوانسیون لایحه‌سی‌نین ۲۰جی مادده‌سی)

  • داها چوخ ساکین اولدوق‌لاری بؤلگه‌لرده، دیل‌لری‌نین رسمی دیل اعلان ائدیلمه‌سی حقوقونا صاحیب‌دیرلر

(مدنی و سیاسی بین‌الخالق سؤزلشمه‌نین ۱۴جی ماده‌سی و و میلی و ایرقی قوروپ‌لار و آزینلیقلاری حمایت ائتمک اوچون بین‌الخالق کنوانسیون لایحه‌سی‌نین ۲۰جی مادده‌سی)

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.